Döviz MB'nin 'yapılmayan' ihalesinden sonra neden düştü?

USD ve Euro rekor üstüne rekor kırar ve "nereye gidiyoruz?" endişesine de tavan yaptırırken, bugün Merkez Bankası'nın haftalık ihaleyi yapmama kararıyla birlikte inişe geçti.

Doğrudan finans piyasası oyuncuları için MB'nin bu hamlesinin yorumlanması farklı olacaktır elbette (onlar için bu daha çok 'zaman' meselesi). Zaten 'endişede' esasında onlarda değil (bankaları 'kısmen' ayrı görüyorum), asıl olarak finans dışı piyasalarda faaliyet yürüten ve dövizle ilişkisi olan şirketlerde. Onlar açısından çok da uzun sürmeyecek olan bir zaman diliminde, MB'nin bu tarz hareketlerini takip etmek ve yorumlamak önemli.

MB'nin haftalık ihaleyi yapmamasının ekonomideki karşılığı şu: Merkez Bankası haftalık ihalelerle (ve yüzde 8 faiz'le) ihtiyacı olan bankalara (ve bankalar aracılığıyla başka finans kurumlarına da) TL aktarır. Bankalar ihtiyaç duydukları TL'yi MB'den ya bu haftalık ihaleler yoluyla alırlar ya da yüzde 8.50 faizle ama haftalık ihale dışında da gene MB'den temin edebilirler, tabi bu durumda bankalar için maliyet, yarım puan daha artar.

İşte MB, haftalık ihaleyi yapmayarak aslında bankaları ve finans kurumlarını (yarım puanlık ekstra maliyete katlanmak istemezlerse) TL temin etmek için rezervlerindeki dövizleri kullanmaya yönlendirmiş oldu.

Bu hamle, bu hafta için bir miktar da olsa işe yaramış görünüyor. Ama unutmayalım ki, Türkiye dış ticaret açığı olan ve bundan da fazla döviz girişine ihtiyaç duyan bir ülke. Yani bu hamleler sadece kısa süreli frenler olmaktan öteye gitmezler. Esas olan daha kronik ve yapısal sorunların giderilmesi için adımlar atılmaya başlanması ki, beğensek de beğenmesek de bu adımların atılmaya başlanması için de bir noktada faizler artırılacak.

Finans piyasası dışında faaliyet yürüten ve dövizle de ilişkili olan şirketlerin ise özellikle şu zamanlarda bu gelişmeleri çok iyi takip etmesi ve nakit hareketlerini dikkatli planlaması gerekiyor. Örneğin;

 



    • Yapabiliyorsanız, tüm ödeme takviminizi baştan planlayın. Döviz kuruna etki edebilecek günleri belirlemeye ve olası etkilerini hesap etmeye çalışın.




 



    • Döviz kuru yukarı doğru iyi bir sıçrayış göstermişse ve yakın zamanda MB'nin planlı bir etkinliği varsa, MB o planlı etkinliği nasılsa kuru aşağı çekmek için kullanacak ve bunda bir nebze de olsa etkili olacaktır, bunu dikkate alın.




 



    • Dolar endeksini yakından takip edin, oradaki oynama Türkiye'deki kurlara otomatikman yansır.




 



    • Halihazırda dolar endeksinden negatif ayrışmış vaziyette TL, buda spekülatif sıcak para operasyonları için parıldayan hedef olabilme ihtimali demek. Yani, sıcak paranın yönünü ve hareketliliğini etkileyen gelişmeleri de izlemeye çalışırsanız iyi olur.




 

Suyun yönünü değiştiremezsiniz ama gerçekçi olup dalgaya karşı kulaç atmamakta fayda var.

Hepimizin temennisi bu günlerin mümkün olan en kısa sürede sona ermesi ve ekonominin yeniden "yatırım" iklimine dönmesi. Ama bu biraz zaman alabilir gibi görünüyor ve o arada içinden geçilmesi gereken ortam, bir otobandan çok cangıla benziyor. O yüzden çok ama çok dikkatli adımlar atmakta fayda var. Hepimiz için.

Emrullah's bookshelf: read

İktisat ve Toplum Dergisi Sayı 126
Kürt İsyanları
Birikim, Aylık Sosyalist Kültür Dergisi, Sayı: 382 - 383
HBR Türkiye - Nisan 2021
Masalların Psikanalizi
Mali Çözüm - 163
Gerçekten Bilmeniz Gereken 50 Ekonomi Fikri
Militarist Modernleşme: Almanya, Japonya ve Türkiye
HBR Türkiye - Mart 2021
Mali Çözüm 162
HBR Türkiye - Şubat 2021
Ninatta'nın Bileziği
Birikim, Aylık Sosyalist Kültür Dergisi - Sayı: 376
Ferrari'sini Satan Bilge
Birikim - Aylık Sosyalist Kültür Dergisi - Sayı: 381
Birikim 378
HBR Türkiye - Ocak 2021
Kadro Hareketi
Parasal Zeka
Birikim 379


Emrullah Kandemir's favorite books »